Melisa (melisa lekarska)
Melissa officinalis
Melisa lekarska jest pachnącą byliną o miękkich liściach i drobnych jasnych kwiatach. Jej liście po roztarciu mają cytrynową nutę. W mieszankach Lorem Vit melisę znajdziesz właśnie jako suszony liść.
- Rodzina
- jasnotowate (Lamiaceae)
- Część w suszu
- liść
- Smak lub zapach
- cytrynowy, świeży
- Barwa w filiżance
- Brak podanej barwy gotowej mieszanki
Co odróżnia melisę na grządce?
Na łodydze wyrastają naprzeciwko siebie pary liści. Blaszka ma pomarszczoną powierzchnię, wyraźne nerwy i karbowany brzeg. Przy nasadzie przypomina nieco serce. Kwiaty wyrastają w kątach liści i łatwo je przeoczyć wśród zieleni. Gdy zaś patrzysz na gotowy susz, nazwa gatunku daje pewniejsze rozpoznanie niż samo podobieństwo do innych jasnotowatych.
Melisa - właściwości
Zapach melisy pochodzi z substancji lotnych w samej roślinie. W jej olejku spotyka się m.in. cytral i cytronelal. Po wysuszeniu liść jest cieńszy, łatwo się kruszy i ma spokojniejszy odcień zieleni niż świeży. Najłatwiej wychwycić aromat tuż po odsłonięciu zaparzonej filiżanki. W mieszance z lawendą nuta kwiatu nakłada się na cytrynowy profil liści.
Po roztarciu liści mięta pachnie mentolem, a rozmaryn żywicą. Zapach pomaga odróżnić je od melisy.
Na co pomaga melisa?
Liście melisy tradycyjnie stosuje się przy łagodnym stresie i trudnościach z zasypianiem. W zielarstwie sięgano po liście również przy wzdęciach. Małe badania u ludzi nie dają pewnej odpowiedzi, o ile melisa ułatwia zaśnięcie. Jeśli zły sen utrzymuje się i następnego dnia utrudnia zwykłe zajęcia, to inne pytanie niż wybór naparu na spokojny wieczór.
Czy wieczorna filiżanka ułatwia zasypianie? W poradniku „Herbatka na sen” omawiamy melisę i inne składniki naparów.
Przyjrzyj się roślinie z bliska
Na spłaszczonym pędzie melisy możesz prześledzić kolejne pary liści i sprawdzić, gdzie znajduje się krótki ogonek każdego z nich. Podczas oglądania świeżej rośliny łatwo zapamiętać przede wszystkim jej woń. Arkusz zielnikowy zachęca do innego spojrzenia: porównania karbowanego brzegu i żyłkowania z blisko spokrewnioną miętą, jeszcze zanim sięgnie się po aromatyczny liść.
Obejrzyj okaz w kolekcji GBIF
Melissa officinalis L. · Portugalia, 1950
US · US 2189944
Bezpieczeństwo stosowania
Monografia EMA wymienia nadwrażliwość na melisę jako przeciwwskazanie. Przy lekach zwróć uwagę również na towarzyszące jej surowce. Dwie z receptur z melisą zawierają witanię, której dotyczą osobne ograniczenia związane z lekami nasennymi, uspokajającymi i przeciwpadaczkowymi. [8][9][3]
Przy uczuleniu na którykolwiek składnik zrezygnuj z mieszanki. Producent odradza jej stosowanie w ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci poniżej 12 lat. [5][6][7]
Pytania o składnik
Czy melisa i mięta to jedna roślina?
Łączy je rodzina jasnotowatych, ustawienie liści parami i aromatyczne tkanki. Łacińskie Melissa officinalis oznacza melisę, natomiast Mentha × piperita miętę pieprzową. Miętowy, mentolowy zapach jest odmienny od cytrynowej woni melisy. W leksykonie każdej przypisaliśmy jej własną część i receptury.
Dlaczego liść po zaparzeniu wygląda inaczej niż na zdjęciu świeżej melisy?
Woda zwilża i rozwija część pofałdowanych blaszek. Nie odtwarza jednak całego liścia z drobnych kawałków. W większym fragmencie nadal możesz zobaczyć układ nerwów albo zaokrąglone ząbki brzegu. Woda nad takim suszem zwykle pozostaje znacznie jaśniejsza niż mokre liście.
Czy do rozpoznania melisy wystarczy wrażenie cytrynowego zapachu?
Zapach jest wskazówką przy poznawaniu rośliny w ogrodzie, zwłaszcza jeśli możesz jednocześnie obejrzeć jej liście i pęd. Podobną nutę spotkasz jednak także u innych ziół. Spójrz więc na układ liści w parach, ich pomarszczoną powierzchnię i brzeg. Jeśli szukasz opracowania o tradycyjnym stosowaniu właśnie melisy, pomocna będzie nazwa Melissa officinalis. Określenie „cytrynowa herbatka” wskazuje jedynie, czego można spodziewać się po aromacie napoju.
Zobacz mieszanki z melisy lekarskiej
Powiązane składniki
Źródła
- World Flora Online - nazwa botaniczna
- North Carolina State University - opis botaniczny
- Europejska Agencja Leków - ocena surowca
- GBIF - systematyka i występowanie
- Ostrzeżenia producenta na karcie składu (1)
- Ostrzeżenia producenta na karcie składu (2)
- Ostrzeżenia producenta na karcie składu (3)
- EMA - bezpieczeństwo: final community herbal monograph melissa officinalis l folium_en.pdf
- GIS - zalecenia dla surowca
