Ashwagandha (witania ospała)
Withania somnifera
Witania ospała (ashwagandha) to krzew z rodziny psiankowatych. W dwóch mieszankach Lorem Vit znajduje się jej korzeń. Czerwone owoce rośliny, widoczne na ilustracjach botanicznych, są odrębną częścią.
- Rodzina
- psiankowate (Solanaceae)
- Część w suszu
- korzeń
- Smak lub zapach
- ziemisty, lekko gorzki
- Barwa w filiżance
- Brak podanej barwy gotowej mieszanki
Owoc w papierowej osłonce
Na pędach witanii wyrastają owalne liście i niewielkie, zielonkawe kwiaty. Po przekwitnięciu kielich powiększa się i otacza dojrzewający owoc. Tę lekką osłonkę łatwiej dostrzec na zdjęciu całego owocu niż w zielniku, w którym okaz jest spłaszczony. Pod ziemią roślina tworzy jasne, zwężające się korzenie.
Ashwagandha - właściwości
Przekrojony korzeń ma jaśniejszy środek i ciemniejszą powierzchnię. Jego drewno pozostawia na przełamie włókienka. Rozdrobnione kawałki w naparze pachną subtelniej niż lawenda czy melisa, z którymi występują w recepturach. W smaku korzenia można szukać nut ziemistych i gorzkich. Proszek pozbawia obserwatora większości cech widocznych na przekroju.
Wśród innych korzeni do naparu kozłek lekarski ma silniejszy ziemisty zapach, a różeniec górski wyróżnia się różaną nutą.
Na co pomaga ashwagandha?
W niewielkich badaniach niektóre wyciągi z ashwagandhy pomagały przy stresie lub bezsenności. Badacze stosowali różne wyciągi i zwykle obserwowali uczestników przez krótki czas. Nie wiadomo więc, jak wyglądałoby długotrwałe stosowanie. Wyniki dotyczące lęku są mniej jednoznaczne. Sam korzeń do zaparzania także nie jest odpowiednikiem badanego wyciągu.
O witanii i pytaniach, które warto zadać przy czytaniu etykiety, piszemy w poradniku „Herbatka na pamięć”.
Przyjrzyj się roślinie z bliska
Okaz archiwalny witanii daje okazję do porównania surowca korzeniowego z sylwetką całej rośliny. Uwagę skieruj na miejsca, w których liście łączą się z pędem. To tam szuka się kwiatów i pozostałości ich kielichów. Zachowany obrys kielicha bywa bardziej pomocny niż kolor, który wraz z wysychaniem i długim przechowywaniem zmienia się szczególnie łatwo.
Obejrzyj okaz w kolekcji GBIF
Withania somnifera (L.) Dunal · Demokratyczna Republika Konga, 1950
MeiseBG · BR0000014144899
Bezpieczeństwo stosowania
Witanię przeznacza się dla dorosłych. Unikaj jej w ciąży i podczas karmienia. GIS odradza łączenie z lekami uspokajającymi, nasennymi i przeciwpadaczkowymi. NCCIH opisuje także rzadkie przypadki uszkodzenia wątroby oraz zaleca ostrożność m.in. przy chorobach tarczycy i przyjmowaniu jej hormonów. [5][3]
Przy uczuleniu na którykolwiek składnik zrezygnuj z mieszanki. Producent odradza jej stosowanie w ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci poniżej 12 lat. [6][7]
Pytania o składnik
Co oznacza nazwa ashwagandha?
Tak określa się witanię m.in. w tradycji indyjskiej. W handlu spotkasz obok siebie tę nazwę i łacińskie Withania somnifera. Polska nazwa „witania ospała” identyfikuje roślinę. Przymiotnik w nazwie gatunku nie opisuje wyniku wypicia naparu.
Czy zawartość witanolidów da się odczytać z masy korzenia?
Witanolidy są grupą związków występujących w roślinie. Udział podany w recepturze odnosi się do całej masy korzenia, łącznie z tkanką roślinną. Ilość określonych związków wymagałaby osobnego oznaczenia. Warto sprawdzić, czy autorzy badania podali wyniki takiego pomiaru.
Czy cienka osłona wokół owocu witanii jest jego skórką?
Kiedy owoc dojrzewa, otacza go powiększony kielich pozostały po kwiecie. Na zdjęciu bocznym można zobaczyć, jak cienka, lekka osłona odstaje od powierzchni jagody. Dopiero wewnątrz niej znajduje się sam owoc. To dobry przykład, dlaczego warto obejrzeć więcej niż jedno zdjęcie rośliny: na ujęciu z góry obie warstwy mogą wyglądać jak jedna. W przypadku witanii jest jeszcze trzecia ważna perspektywa, widok spod ziemi. Właśnie tam znajduje się korzeń odrębnie opisywany w źródłach o ashwagandzie.
Zobacz mieszanki z witanii ospałej
Powiązane składniki
Źródła
- World Flora Online - nazwa botaniczna
- North Carolina State University - opis botaniczny
- NCCIH - badania i bezpieczeństwo
- GBIF - systematyka i występowanie
- GIS - zalecenia dla surowca
- Ostrzeżenia producenta na karcie składu (1)
- Ostrzeżenia producenta na karcie składu (2)
- NC State Extension - fotografie kwiatów i owoców witanii
