Rumianek (rumianek pospolity)
Matricaria chamomilla
Rumianek pospolity to roślina jednoroczna o białych kwiatach brzeżnych i żółtym środku. W mieszankach możesz spotkać dwa zapisy, „kwiat rumianku pospolitego” i „koszyczek rumianku pospolitego”. Oba dotyczą tego gatunku.
- Rodzina
- astrowate (Asteraceae)
- Część w suszu
- koszyczek / kwiat
- Smak lub zapach
- kwiatowy, jabłkowy
- Barwa w filiżance
- Brak podanej barwy gotowej mieszanki
Jeden koszyczek, wiele kwiatów
Biały „płatek” oglądany z bliska jest częścią osobnego kwiatu języczkowego. Żółty środek tworzą liczne, ciasno zebrane kwiaty rurkowate. Razem wyglądają jak jeden kwiat osadzony na długiej szypułce. W dojrzałym koszyczku rumianku pospolitego dno staje się wypukłe i ma wewnątrz pustą przestrzeń. Tę cechę pokazuje podłużny przekrój.
Rumianek - właściwości
Podczas suszenia białe części łatwo się odginają lub odpadają. Obok całych koszyczków mogą więc leżeć żółte drobiny oraz luźne, kremowobiałe fragmenty. Drobne elementy przy dnie opakowania nie muszą pochodzić z innego kwiatu. Aromat rumianku bywa porównywany do jabłek i siana. Jak mocno go poczujesz, zależy także od obecności bardziej intensywnych kwiatów lawendy.
Do tej samej rodziny należą nagietek o pomarańczowych koszyczkach i drobniej kwitnący krwawnik.
Na co pomaga rumianek?
Po kwiaty rumianku tradycyjnie sięgano przy wzdęciach i lekkich skurczach brzucha. Z kwiatów sporządzano także płukanki do ust i środki do stosowania na skórę. Sprawdź, który sposób opisuje dane źródło. Wspólna nazwa rośliny nie oznacza takiego samego działania. Rumianek często kojarzy się też z wieczorną filiżanką, ale badań dotyczących bezsenności jest niewiele.
O naparach rumiankowych i o tym, jak odnoszą się do nich badania wyciągów, piszemy w poradniku „Herbata na uspokojenie”.
Przyjrzyj się roślinie z bliska
W zielniku łatwiej zrozumieć różnicę między obrysem koszyczka a obrysem całej rozgałęzionej rośliny. Każdy „biały guzik” na końcu osobnej szypułki przedstawia jedną główkę. Poniżej rozgałęzień zacznij szukać cienkich, nitkowatych odcinków liści. Kiedy te same części leżą luzem, jak w pociętym suszu, trudno odtworzyć ich pierwotne położenie względem kwiatów.
Obejrzyj okaz w kolekcji GBIF
Matricaria chamomilla L. · Portugalia, 1950
MeiseBG · BR0000022912794
Bezpieczeństwo stosowania
Rumianek może wywołać reakcję alergiczną, zwłaszcza u osób uczulonych na inne astrowate, takie jak ambrozja czy chryzantema. NCCIH opisuje również zgłoszenia interakcji z warfaryną. Jeśli ją przyjmujesz, omów stosowanie produktów rumiankowych z lekarzem. [3][4]
Przy uczuleniu na którykolwiek składnik zrezygnuj z mieszanki. Producent odradza jej stosowanie w ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci poniżej 12 lat. [6][7]
Pytania o składnik
Czy Matricaria recutita i Matricaria chamomilla to dwa składniki?
Są to nazwy botaniczne używane dla tego samego gatunku. Pierwszą spotkasz m.in. w europejskiej dokumentacji surowców zielarskich. Przy czytaniu składu sprawdź również polską nazwę, bo rumian szlachetny, czasem nazywany rumiankiem rzymskim, to inna roślina.
Czy słowo „koszyczek” określa porcję?
W botanice oznacza układ kwiatów na wspólnym dnie. Na żywej roślinie pojedynczy koszyczek znajduje się na końcu szypułki. W suszu obok całych główek można znaleźć pojedyncze kwiaty, które oddzieliły się podczas suszenia.
Czy żółty środek rumianku jest jednym kwiatem z białą obwódką?
Środek składa się z wielu drobnych kwiatów rurkowatych. Białe elementy na obwodzie należą do innego typu kwiatów tego samego koszyczka. Najłatwiej zobaczyć różnicę na powiększeniu wykonanym lekko z boku, gdzie widać wypukłość żółtej części i płasko odstające białe języczki. Po wysuszeniu część z nich może odpaść. Główka bez pełnego białego obrzeża nadal może więc być koszyczkiem rumianku. Przy oznaczeniu gatunku botanicy zestawiają budowę koszyczka z innymi cechami rośliny, w tym z wyglądem jej liści.
Zobacz mieszanki z rumianku pospolitego
