Skrzyp polny (skrzyp)
Equisetum arvense
Skrzyp polny to roślina zarodnikowa o członowanych pędach. Nie wytwarza kwiatów. Zielone części nadziemne, nazywane zielem skrzypu, znajdują się w dwóch mieszankach Lorem Vit.
- Rodzina
- skrzypowate (Equisetaceae)
- Część w suszu
- ziele
- Smak lub zapach
- łagodny, trawiasto-mineralny
- Barwa w filiżance
- Brak podanej barwy gotowej mieszanki
Dwa wyglądy jednej rośliny
Wiosną pojawiają się jasnobrunatne pędy zakończone kłosem zarodnionośnym. Później wyrastają zielone, rozgałęzione pędy płonne, przypominające małe choinki. W regularnych odstępach od łodygi odchodzą okółki cienkich gałązek. Same liście są małe, łuskowate i tworzą pochwy przy węzłach. Większość tego, co z daleka wygląda jak zielone igły, w rzeczywistości jest częścią pędu.
Skrzyp polny - właściwości
Tkanki skrzypu zawierają związki krzemu, a żebrowane fragmenty zachowują sztywną strukturę po osuszeniu. Na sitku widoczne bywają krótkie, cienkie odcinki o wyraźnych krawędziach. Od listka pokrzywy odróżnia je kształt przypominający odcinek rurki. Sam dotyk surowca nie pozwala wyliczyć, jaka ilość związków mineralnych trafia do wody.
Liście brzozy mają cienką blaszkę z wyraźnymi nerwami, a mącznica lekarska ma liście skórzaste. Skrzyp rozpoznasz po żebrowanych odcinkach pędu.
Na co pomaga skrzyp polny?
Skrzyp polny stosowano tradycyjnie, żeby zwiększyć ilość moczu przy niewielkich dolegliwościach dróg moczowych. W małym badaniu u zdrowych mężczyzn obserwowano takie działanie, lecz uczestników było niewielu, a obserwacja trwała krótko. Osobno opisuje się stosowanie skrzypu na skórę. To, że w pędach występują związki krzemu, nie przesądza o wpływie herbaty na włosy czy paznokcie.
Jeśli masz zalecony limit płynów, napar ze skrzypu też się do niego wlicza. W poradniku „herbata na nerki” znajdziesz przykład, jak zmierzyć pojemność swojego kubka.
Czy obecność krzemu wystarczy, by przewidzieć wpływ naparu na paznokcie? Pytaniu temu poświęciliśmy poradnik „Zioła na paznokcie”.
Przyjrzyj się roślinie z bliska
U skrzypu szczegóły węzłów łatwiej porównywać na całym fragmencie zielonego pędu niż w szklance suszu. Na historycznym okazie przyjrzyj się powtarzającym się odległościom między kolejnymi piętrami. Kruche rozgałęzienia odłamują się przy suszeniu, więc ich brak w jednym miejscu nie przesądza o tym, jak wyglądała cała roślina. Powtarzalny układ węzłów daje czytelniejszą wskazówkę.
Obejrzyj okaz w kolekcji GBIF
Equisetum arvense L. · Stany Zjednoczone, 1950
MO · 105593114
Bezpieczeństwo stosowania
EMA wyklucza preparaty skrzypu przy schorzeniach, w których zalecono ograniczenie przyjmowanych płynów, np. ciężkich chorobach serca lub nerek. Jeśli masz takie zalecenie, skonsultuj także napary złożone. Zdarzają się reakcje alergiczne i dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego. [3]
Przy uczuleniu na którykolwiek składnik zrezygnuj z mieszanki. Producent odradza jej stosowanie w ciąży, podczas karmienia piersią i u dzieci poniżej 12 lat. [5][6]
Pytania o składnik
Czy każdy skrzyp z wilgotnej łąki to skrzyp polny?
Rodzaj Equisetum obejmuje także inne gatunki, m.in. skrzyp błotny. Wygląd „małej choinki” to zbyt ogólna cecha do identyfikacji surowca spożywczego. W gotowym produkcie ważne jest pełne oznaczenie Equisetum arvense i pochodzenie od dostawcy.
Czy wiosenne brązowe pędy uschły?
Ich kolor wynika z innej funkcji. Wytwarzają zarodniki, podczas gdy zielone pędy rozrastają się później i fotosyntetyzują. W zielniku warto oglądać zdjęcia obu etapów: pojedyncza fotografia z początku wiosny nie pokazuje postaci najbardziej kojarzonej z suszonym zielem.
Czy u skrzypu polnego można znaleźć nasiona przypominające drobny pył?
Skrzyp wytwarza zarodniki. Możesz szukać na wiosennym pędzie charakterystycznego kłosa zarodnionośnego, związanego z tym etapem życia rośliny. Zielone, rozgałęzione pędy widywane później mają zupełnie inną sylwetkę. Gdy porównujesz skrzyp ze zbożem, oba określenia „kłos” łatwo prowadzą do pomyłki. U zbóż za ziarnem stoi wcześniejsze kwitnienie. U skrzypu kwiatów i nasion nie ma. Pokazanie obu postaci pędów na jednej ilustracji pozwala wyjaśnić tę różnicę bez zaglądania przez mikroskop.
Zobacz mieszanki ze skrzypu polnego
